Mua piano

Đàn piano

Dan piano

Chỉnh âm sắc (Piano Voicing) 

Búa đàn được làm bằng lông cừu ép, hoặc bằng nỉ. Búa gõ vào dây lâu ngày tạo thành rãnh ở đầu búa, mặt khác gây ra sự nén đặc lại của nỉ và làm thành một bề mặt cứng trên đầu búa. Sự cứng này khiến âm thanh bị chói và bị cụt. Kỹ thuật xử lý đầu búa để cho nó trở lại mềm mại gọi là Voicing. Vì mỗi búa có một cường độ làm việc khác nhau trên cây đàn nên mức độ cứng của từng búa là khác nhau. Vì thế Voicing là một kỹ thuật khó đòi hỏi người thợ phải có tai thẩm âm tốt để định lượng được mức độ can thiệp vào từng đầu búa sao cho các nốt có được sự cân bằng cao nhất về âm sắc. Ngoài ra không phải lúc nào Voicing cũng là việc làm mềm búa mà nhiều khi là ngược lại, đầu búa vì nhiều lý do trở nên quá mềm và âm thanh do đó bị bí, bị xịt.

Phí Voicing tùy theo từng cây đàn, phải kiểm tra mới có thể báo phí chính xác nhưng mức thấp nhất là 800.000đ cho đàn Upright Piano và cho khách hàng ở nội thành Hà Nội (cũ).

 

Bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về Voicing, vui lòng đọc thêm ở dưới:

Mỗi một cây đàn Piano có âm thanh riêng: trong, ấm, dầy, mỏng... Mặc dù thiết kế gốc là tạo ra đặc tính cơ bản cho âm sắc (tone) nhưng người thợ kỹ thuật có thể điều chỉnh để nó phù hợp hơn với gu của bạn hoặc điều chỉnh những cây đàn cũ trở về âm sắc gốc. Quá trình điều chỉnh âm sắc (tone regulation) cho đàn Piano gọi là Voicing.
SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CHỈNH DÂY ĐÀN (TUNING) VÀ VOICING
Chỉnh dây đàn (tuning) là điều chỉnh sức căng của toàn bộ dây đàn cho đúng tần số hoặc cao độ, điều này đảm bảo rằng các nốt chơi trong quãng âm nhạc (các hợp âm, các quãng tám...) sẽ hài hòa. Voicing là điều chỉnh âm sắc (tone) hay là chất lượng âm thanh. Âm sắc (tone) có thể thay đổi mà không ảnh hưởng đến cao độ (Pitch). Ví dụ như khi bạn điều chỉnh núm Bass hoặc Treble trên thiết bị âm thanh điện tử thì nó không làm thay đổi nội dung bản nhạc đang được phát. Một thợ kỹ thuật giỏi có thể chỉnh âm sắc cho đàn Piano từ dịu (mellow) đến sáng (bright), từ dầy (robust) đến mỏng (delicate)...
THẾ NÀO LÀ ÂM SẮC TỐT?
Âm sắc khác nhau, thậm chí trong số những cây đàn Piano có cùng thương hiệu, cùng loại. Piano tốt là cây có được một vùng âm sắc rộng (từ dịu ngọt đến sáng rõ) và âm sắc đều đặn từ nốt đầu đến nốt cuối trên khắp phím đàn.
Như thế nào thì được gọi là âm sắc hoàn hảo? Không có một chân lý, bởi vì gu của mỗi người là khác nhau. Mỗi thể loại nhạc phù hợp với dạng âm sắc riêng. Trong khi âm sắc sáng, sống động thích hợp với nhạc Jazz thì trái lại âm sắc trầm (rich) và sẫm (dark) có thể được ưa thích hơn trong nhạc cổ điển (Beethoven). Vì vậy, không có một định nghĩa cho âm sắc nào là hoàn hảo, bạn hãy chọn một loại âm sắc mà bạn cảm thấy thích.
Tuy nhiên, qua sử dụng âm sắc sẽ thay đổi, khi đầu búa bị mòn và rắn lại, âm sắc trở nên quá sáng đến mức chói, làm cho người chơi không thể hiện được những âm thanh ngọt ngào. Ngoài ra khi các bộ phận bị mòn, hệ thống máy móc trở nên không cân bằng, người chơi bị mất đi kiểm soát đối với cường độ âm thanh và trạng thái âm thanh. Những đoạn lướt nhẹ trở nên khó hoặc không thể thực hiện, một số phím có thể không kêu.
Đàn quá cũ cũng làm cho âm sắc kém đi.
Những yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến âm thanh như sau:
- Phòng : Phòng trống và sáng phản xạ tần số cao, âm thanh sẽ sáng và to hơn. Trần cao hoặc phòng lớn liền kề tăng thêm độ vang. Phòng trải thảm và có nhiều đồ đạc cho âm sắc thêm dịu, ấm.
- Nắp : Cả đàn Grand Piano (đàn biểu diễn) và đàn Upright Piano (đàn gia đình) đều nghe to và sáng hơn khi ta mở nắp ra.
- Con người : Tai nhạy bén và cùng là một cây đàn bạn sẽ tiếp nhận âm thanh khác nhau khi trải qua một ngày làm việc tại một văn phòng yên tĩnh hay một công trường ồn ào.
PIANO CỦA TÔI ĐÃ CẦN VOICING CHƯA?
Piano của bạn có thể có lợi từ việc Voicing nếu:
- Piano của bạn nghe khác với khi bạn mua nó.
- Âm thanh vẫn không ổn ngay cả sau khi đã chỉnh dây đàn.
- Âm sắc mỗi nốt lại khác nhau.
- Không thể có được một khoảng sắc thái (từ dịu đến sáng) tại các âm lượng khác nhau.
- Không (hoặc khó) chơi được nhẹ nhàng.
Trước khi quyết định xem có cần Voicing không, phải chắc chắn đàn đã được chỉnh dây (tuning) và chỉnh máy (action regulation) đúng. Tiếp đó kiểm tra bằng cách chơi một vài bản nhạc. Bao nhiêu lâu cần Voicing một lần là tùy thuộc vào mức độ sử dụng và ý muốn của người chơi. Đối với Piano biểu diễn hoặc phòng thu thì luôn cần Voicing trước mỗi chương trình. Piano gia đình nên Voicing 5 năm một lần.
THỢ KỸ THUẬT THỰC HIỆN VOICING THẾ NÀO?
Như đã nói, trước khi Voicing phải được chỉnh dây (tuning) cho đúng. Bước đầu tiên trong chỉnh âm thanh phải là chỉnh dây. Nếu sau đó vẫn chưa được, thợ kỹ thuật sẽ kiểm tra máy (action), búa (hammer) và dây đàn (strings). Khi các bộ phận này đã hao mòn và lệch lạc, sự sửa chữa toàn diện cần được thực hiện trước khi chỉnh âm sắc.
- Các đầu búa (Hammers) nếu bị mòn vừa phải có thể chà đi để loại bỏ các rãnh do dây đàn hằn lên. Tiếp đó đầu búa được chỉnh để tiếp xúc vuông vắn với dây đàn.
- Bộ máy (Action) phải được kiểm tra và chỉnh đúng (regulation). Điều này nhằm đảm bảo sự đồng bộ và sự đáp ứng tốt truyền động của người chơi từ mỗi phím đàn.
- Sau khi chỉnh dây, chà búa, chỉnh máy đúng, âm sắc hầu như chắc chắn sẽ cân bằng. Tuy nhiên nó có thể quá sáng hoặc quá dịu với gu của bạn. Lúc này, thợ kỹ thuật sẽ áp dụng Voicing.
- Âm sắc quá to, sáng hoặc không ngân dài, đầu búa cần được làm mềm đi. Âm sắc quá yếu hoặc dịu, đầu búa cần được tăng cường độ rắn.
- Sau khi Voicing, âm sắc trên toàn bộ các nốt sẽ trở nên đồng đều, đây gọi là cân bằng âm sắc. Ở một số cây Piano, ânh thanh của một vài nốt nào đó vẫn có thể khác so với các nốt lân cận, dù cho nó đã được Voicing bởi những người thợ kỹ thuật giỏi. Các nốt này thường ở vị trí quãng tám thứ ba ngay dưới nốt C (đô) phím số 41, nơi mà có sự chuyển giao giữa dây đàn bằng thép có bọc đồng sang dây đàn bằng thép hoàn toàn. Tính chất này thuộc về sự sắp xếp trong thiết kế và không thể khắc phục bằng Voicing.
TẬN HƯỞNG CÂY ĐÀN PIANO CỦA BẠN
Một trong những giá trị lớn nhất của cây đàn Piano là âm sắc. Nếu được Voicing đúng, cây đàn có thể giúp bạn trình diễn với những mầu sắc phong phú và khích lệ thói quen tập luyện. Tuy nhiên, hầu hết người chủ sở hữu đàn không biết rằng âm sắc có thể điều chỉnh được theo gu của người chơi và theo phòng đặt đàn. Những cây đàn cũ cũng có thể chỉnh được âm sắc cho đúng. Nếu dịch vụ duy nhất mà từ trước đến nay cây đàn của bạn sử dụng chỉ là chỉnh dây đàn (tuning) thì âm thanh sẽ tốt hơn nhiều sau khi nó được chỉnh âm (voicing).

Vũ Hiệp dịch từ Tập san số 4 của Hiệp hội Kỹ thuật Piano thế giới

 

Tin tức khác

n piano

Bán piano

Dan piano